در شرایطی که کشور در آستانه ورود به فصل سرد سال با ابرچالش ناترازی گاز، کمبود سوخت نیروگاهی و ریسک خاموشی‌های گسترده زمستانی دست‌وپنجه نرم می‌کند، در کمال ناباوری شاهد رفتارهای غیرحرفه‌ای، تصمیمات و انتصابات شتاب‌زده در حساس‌ترین گلوگاه‌های صنعت برق کشور هستیم.
خرداد ماه امسال بود که حمید فتاحی، معاون وزیر ارتباطات و رئیس سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی، اعلام کرد که در سال گذشته، قطعی برق باعث خروج ۱۰ تا ۱۵ درصد سایت‌های ارتباطی اپراتورها از مدار شد.
حدود ۸۶ درصد از برق تولیدی در کشور وابسته به گاز است و محدودیت در شبکه گاز می‌تواند ظرفیت تولید برق، هزینه‌های اقتصادی و پایداری انرژی صنایع را تحت تأثیر قرار دهد. بررسی شاخص‌های صنعت برق نشان می‌دهد تنوع پایین سبد سوخت، راندمان نیروگاه‌ها و محدودیت تأمین سوخت جایگزین یا پشتیبان، تاب‌آوری شبکه برق را در برابر اختلال‌های سوختی کاهش داده است.
ناترازی برق واقعا کاهش یافته یا فقط میزان مصرف از پیش‌بینی اولیه کمتر بوده است؟
گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس ناترازی توان پیک تابستان ۱۴۰۵ را حدود ۱۳,۶۴۰ مگاوات برآورد می‌کند. با توجه به توان تأمین هم‌زمان شبکه که حدود ۶۸,۴۲۰ مگاوات بوده و رسیدن پیک‌های لحظه‌ای به ارقام بیش از ۷۵,۰۰۰ مگاوات، شکاف تولید و مصرف همچنان سنگین است.
حدود ۳۴ درصد شبکه انتقال و فوق‌توزیع کشور بیش از ۳۰ سال عمر دارد و تلفات شبکه توزیع نیز حدود ۱۰ درصد اعلام شده است. در چنین شرایطی، افزایش تولید برق بدون تقویت شبکه می‌تواند به این معنا باشد که بخشی از مگاوات‌های جدید، توان عبور از شبکه فرسوده را نداشته باشند.
نماینده لاهیجان در مجلس شورای اسلامی، با اشاره به احتمال بروز محدودیت در تأمین گاز و برق در صورت سخت بودن زمستان پیش رو، گفت: استان‌های شمالی کشور به دلیل قرار گرفتن در انتهای مسیر شبکه گازرسانی ممکن است با افت فشار گاز مواجه شوند و باید برای کاهش آسیب‌های احتمالی آمادگی لازم را داشته باشند.
۲ هزار مگاوات عددی است که برآورده شده ماینرهای غیرمجاز از شبکه برق کشور استفاده می‌کنند و تقریباً معادل تولید دو نیروگاه اتمی بوشهر است. حالا هرچند کشور تابستان را با پیک مصرف پشت سر گذاشته اما زمستان نیز به دلیل آسیب به تاسیسات گاز در جنگ رمضان با ناترازی انرژی مواجه هستیم، به همین دلیل ترمز ماینرهای غیرمجاز با مشارکت مردم در گزارش دهی به صورت جدی باید کشیده شود.
در حالی که صنعت برق برای عبور از زمستان ۱۴۰۵مجموعه‌ای از برنامه‌های عملیاتی را در دستور کار قرار داده است، تأمین سوخت نیروگاه‌ها همچنان یکی از مهم‌ترین عوامل تعیین‌کننده پایداری شبکه برق محسوب می‌شود.
یکی از راه های جلوگیری از افزایش ناترازی هوشمندسازی شبکه برق به شمار می‌آید زیرا مشترکان مورد پایش مستقیم قرار گرفته و در صورت عدم رعایت الگوی مصرف برق پس از دو اخطار باید قطعی‌های ۶ ساعته را تجربه کنند.