به گزارش برق مدیا، بررسی داده‌های خام مصرف روزانه برق در سامانه ملی دیسپاچینگ از اول فروردین تا ۱۶ مهر ۱۴۰۵ نشان می‌دهد که با وجود اعلام مسئولان درباره کاهش ۳ درصدی اوج بار نسبت به پیش‌بینی‌ها، در بسیاری از روزهای کاری تابستان و به‌ویژه در مهرماه، اوج مصرف برق از روزهای مشابه سال ۱۴۰۴ بیشتر بوده است. این مقایسه نشان می‌دهد که با وجود اقدامات انجام‌شده برای مدیریت مصرف، ناترازی برق همچنان ادامه دارد.
راستی‌آزمایی روند تقاضا بر پایه داده‌های خام دیسپاچینگ
مطابق داده‌های ثبتی شبکه در بازه ۱۸۶ روزه (از ۱ فروردین تا ۱۶ مهر ۱۴۰۵):
روزهای ثبت‌شده با مصرف بالاتر: در مجموع ۵۵ روز از روزهای ثبت‌شده، بیشینه پیک مصرف روزانه سال ۱۴۰۵ از روز متناظر سال ۱۴۰۴ فراتر رفته است.
توزیع ماهانه روزهای با مصرف بالاتر:
فروردین و اردیبهشت: به دلیل خنک‌تر بودن نسبی هوا و شیفت الگوی تعطیلات، تقاضا پایین‌تر از سال قبل بود.
خردادماه (۱۲ روز): از جمله ۹، ۱۵ تا ۲۰، ۲۳، ۲۴، ۲۷، ۳۰ و ۳۱ خرداد تقاضا بالاتر از ۱۴۰۴ ثبت شد.
تیرماه (۱۳ روز): روزهای ۱، ۶، ۱۳ تا ۱۸، ۲۰ تا ۲۳ و ۲۷ تیرماه جهش مصرف نسبت به سال قبل رخ داد.
مردادماه (۷ روز): از جمله ۳، ۱۰، ۱۷، ۱۹، ۲۴، ۲۵ و ۳۱ مرداد تقاضای سال ۱۴۰۵ از ۱۴۰۴ پیشی گرفت.
شهریورماه (۷ روز): روزهای ۱ تا ۴، ۷، ۱۰ و ۱۴ شهریور اوج تقاضا بالاتر بود.
مهرماه (۱۶ روز - ۱۰۰٪ روزهای ثبت‌شده): در تمامی روزهای ابتدایی پاییز (۱ تا ۱۶ مهر ۱۴۰۵)، اوج تقاضای روزانه شبکه به‌طور میانگین ۵,۸۲۰ مگاوات نسبت به روز مشابه سال ۱۴۰۴ افزایش یافته است.
تحلیل آماری پس از حذف پنج‌شنبه‌ها و جمعه‌ها (روزهای کاری)
به دلیل افت شدید بار مصرفی ادارات و بخش‌هایی از صنایع در تعطیلات پایان هفته، حذف پنج‌شنبه و جمعه بر اساس تقویم هجری شمسی برای درک بار واقعی شبکه ضروری است.
از مجموع ۱۸۴ روز دارای رکورد معتبر:
تعداد روزهای کاری (شنبه تا چهارشنبه): ۱۳۱ روز
تعداد روزهای کاری با مصرف بالاتر در ۱۴۰۵: ۴۸ روز (۳۶.۶٪ از کل روزهای کاری)
وضعیت اوج‌گیری تقاضا در روزهای کاری: تمرکز روزهایی که مصرف سال ۱۴۰۵ از ۱۴۰۴ بیشتر بوده، دقیقاً در اواسط هفته روزهای داغ تیر و مرداد (روزهای شنبه تا سه‌شنبه) و کل روزهای کاری مهرماه رخ داده است. این امر نشان می‌دهد همزمان با اوج تقاضای صنایع و بار سرمایشی، فشار وارده بر شبکه دیسپاچینگ در روزهای کاری تابستان تشدید شده است.
بررسی تناقض «کاهش نسبت به پیش‌بینی» و «ناترازی واقعی»
بر اساس گزارش برق‌نیوز به نقل از همایون حائری، پیش‌بینی رسمی اوج تقاضای تابستان بیش از ۸۵ هزار مگاوات بود. گزارش ایسنا به نقل از مدیرعامل توانیر از تحقق «کاهش ۳ درصدی اوج بار نسبت به پیش‌بینی» و حذف ۲۸۰۰ مگاوات مصرف غیرمجاز حکایت دارد.
اما تقلیل این موضوع به «کاهش مصرف نسبت به سال گذشته» گمراه‌کننده است:
کاهش نسبت به برآورد، نه کاهش تقاضا: مهار بخشی از رشد افسارگسیخته تقاضای فرضی، به معنی کاهش سطح ناترازی نیست.
ناترازی ۱۳ هزار و ۶۴۰ مگاواتی: گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس (منتشرشده در ایرنا) ناترازی توان پیک تابستان ۱۴۰۵ را حدود ۱۳,۶۴۰ مگاوات برآورد می‌کند. با توجه به توان تأمین همزمان شبکه (حدود ۶۸,۴۲۰ مگاوات) و رسیدن پیک‌های لحظه‌ای به ارقام بیش از ۷۵,۰۰۰ مگاوات، شکاف تولید و مصرف همچنان سنگین بوده است.
ریسک عدم تولید خورشیدی‌ها در پیک شب: بخش قابل‌توجهی از ارقام افزایش تولید تجدیدپذیرها مربوط به ساعات روز بوده، در حالی که رکوردهای پیک شبانه سال ۱۴۰۵ در روزهای کاری تابستان با چالش جدی تأمین توان حرارتی روبرو بوده‌اند.
ارزیابی خاموشی صنایع و ادعای عبور از بحران
اگرچه ظرفیت اسمی منصوبه نیروگاهی از مرز ۱۰۰ هزار مگاوات عبور کرده است، اما اثبات ادعای «برق بیشتر تحویلی به صنایع و کاهش خاموشی‌ها» بدون انتشار رسمی دو دسته داده ناممکن است:
کارنامه انرژی تحویلی (MWh) به تفکیک شهرک‌های صنعتی و صنایع فولاد/سیمان.
آمار تفکیکی روزها و ساعات اعمال محدودیت و دیسپاچینگ بار دستوری.
تا زمانی که این داده‌ها به همراه درجه وسایل سرمایشی و تعداد روزهای استفاده از کولرها و اسپیلتها منتشر نشوند، داده‌های خام دیسپاچینگ نشان می‌دهند که الگوی مصرف در روزهای کاری تابستان و پاییز ۱۴۰۵ در موارد متعددی از سال ۱۴۰۴ پیشی گرفته و ادعای «رفع ناترازی» با واقعیت داده‌های عملیاتی همخوانی ندارد.
* گزارش بر اساس داده‌های سامانه ملی دیسپاچینگ در بازه زمانی یکم فروردین تا ۱۶ مهر 1405 و در مقایسه با سال گذشته نوشته شده، جزییات و داده‌های خام در آدرس زیر قابل دسترسی است.
https://www.igmc.ir/Power-grid-status-report