به گزارش برق مدیا، بر اساس اعلام مدیرعامل بورس انرژی ایران، معاملات سنتی برق که از بهمن‌ماه سال گذشته در کنار معاملات برخط ادامه داشت، از آذرماه امسال کنار گذاشته می‌شود و معاملات برق صرفاً در بستر برخط انجام خواهد شد. این تصمیم در نشست هم‌اندیشی بازار انرژی ایران در حوزه وزارت نیرو و با حضور مدیران بورس انرژی، شرکت توانیر و شرکت مدیریت شبکه برق ایران مطرح شد.
محمد نظیفی، مدیرعامل بورس انرژی ایران، با اشاره به محدود شدن معاملات سنتی گفت که الکترونیکی شدن فرایندها می‌تواند خطاهای انسانی را کاهش دهد و از بروز برخی مشکلات در معاملات و دسترسی‌های نامتعارف جلوگیری کند. به گفته او، این تغییر همچنین می‌تواند فرایند عرضه و تقاضا را شفاف‌تر کند و امکان مدیریت بهتر معاملات را برای عرضه‌کنندگان و متقاضیان فراهم آورد.
پایان معاملات دوگانه؛ تغییر در سازوکار بازار
ادامه معاملات سنتی در کنار معاملات برخط، به معنای وجود دو مسیر برای انجام معامله بود. با الزامی شدن معاملات برخط، این دوگانگی در سازوکار معاملات برق بورس انرژی پایان می‌یابد و همه معاملات مشمول این الزام باید از مسیر برخط انجام شوند.
اهمیت این تغییر صرفاً به جایگزینی یک روش معاملاتی با روش دیگر محدود نیست. یکپارچه شدن مسیر انجام معاملات می‌تواند امکان ثبت و پیگیری منظم‌تر سفارش‌ها را فراهم کند و بررسی فرایند عرضه و تقاضا را برای فعالان بازار آسان‌تر سازد. با این حال، ارزیابی نتیجه نهایی به اطلاعاتی مانند دامنه دقیق معاملات مشمول، نحوه دسترسی کاربران و سازوکار نظارت بر اجرای مقررات وابسته است؛ جزئیاتی که در خبر اعلام‌شده تشریح نشده‌اند.
تقارن اطلاعاتی؛ شرط مکمل شفافیت معاملاتی
یکی دیگر از محورهای مطرح‌شده در این نشست، ضرورت دسترسی هم‌زمان فعالان بازار به اطلاعات و مقررات جدید بود. نظیفی با تأکید بر اهمیت تقارن اطلاعاتی در بازار سرمایه، خواستار آن شد که بخشنامه‌های تدوین و ابلاغ‌شده در دولت، به‌صورت هم‌زمان در اختیار همه فعالان بازار قرار گیرند.
این موضوع برای بازار برق اهمیت ویژه‌ای دارد؛ زیرا تصمیم‌های مقرراتی و تغییر ضوابط معاملاتی می‌توانند بر برنامه‌ریزی عرضه‌کنندگان و متقاضیان اثر بگذارند. از این منظر، شفافیت تنها به ثبت برخط معاملات محدود نمی‌شود و انتشار به‌موقع و برابر اطلاعات نیز بخشی از الزامات بازار شفاف است.
حرکت به سمت معاملات نزدیک‌تر به زمان تحویل
در این نشست، نزدیک‌تر شدن زمان انجام معامله به زمان تحویل برق نیز مورد توجه قرار گرفت. نظیفی حرکت به سمت افق معاملاتی کوتاه‌تر را مثبت ارزیابی کرد؛ رویکردی که می‌تواند امکان انجام معاملات دو یا سه روز پیش از تحویل را فراهم کند.
کوتاه‌تر شدن فاصله میان معامله و تحویل، در صورت فراهم بودن زیرساخت‌های لازم، می‌تواند تصویر به‌هنگام‌تری از وضعیت معاملات بازار ارائه دهد. البته تحقق این هدف به هماهنگی میان بورس انرژی، توانیر و شرکت مدیریت شبکه برق ایران و همچنین فراهم بودن الزامات فنی و عملیاتی وابسته است.
توسعه بازار صادراتی برق و اجرای بند «ب» ماده ۴۳ نیز از دیگر موضوعات مورد بحث در نشست بود. به این ترتیب، الزامی شدن معاملات برخط را باید بخشی از مجموعه مباحث مربوط به ارتقای سازوکارهای بازار برق دانست؛ مجموعه‌ای که نتیجه آن به کیفیت اجرای مقررات، زیرساخت‌های معاملاتی و دسترسی برابر فعالان به اطلاعات بستگی خواهد داشت.