برنامه تعمیرات سالانه نیروگاه‌های حرارتی کشور از اواخر شهریور و اوایل مهر آغاز می‌شود و تا اواسط یا اواخر اردیبهشت ادامه دارد. هدف اصلی این برنامه، افزایش آمادگی واحدهای نیروگاهی و فراهم کردن شرایط لازم برای تأمین پایدار برق در دوره‌های اوج مصرف سال آینده است.
بر اساس برنامه ابلاغ‌شده وزارت نیرو، در سال جاری تعمیرات ۱۱۵ هزار مگاوات از ظرفیت نیروگاه‌های حرارتی در دستور کار قرار گرفته است. این رقم شامل تعمیرات دوره‌ای، بازدیدها و تعمیرات اساسی است و به دلیل انجام چند مرحله تعمیرات در برخی نیروگاه‌ها، از ظرفیت اسمی کل نیروگاه‌های حرارتی کشور نیز بیشتر است.
از مجموع این برنامه، حدود ۲۱ هزار مگاوات به تعمیرات اساسی و بلندمدت اختصاص دارد. این تعمیرات ممکن است بیش از یک ماه تا چند ماه زمان ببرد و به تعویض تجهیزات، تأمین قطعات و حضور نیروهای متخصص نیاز دارد. بخش دیگر برنامه شامل تعمیرات دوره‌ای و کوتاه‌مدت است که معمولاً طی چند روز تا چند هفته انجام می‌شود.
آغاز تعمیرات ۹ هزار مگاوات
طبق آخرین گزارش، تاکنون تعمیرات حدود ۹ هزار مگاوات از نیروگاه‌های حرارتی آغاز شده و تعمیرات ۳۵۰۰ مگاوات نیز به پایان رسیده است. مهر و آبان یکی از مهم‌ترین دوره‌های اجرای تعمیرات نیروگاهی محسوب می‌شود و برنامه‌ریزی شده است بخش قابل‌توجهی از تعمیرات در این دو ماه انجام شود تا واحدها در ماه‌های سرد سال با آمادگی بیشتری در مدار قرار گیرند.
دوره مهم بعدی تعمیرات نیز اسفند و فروردین خواهد بود. زمان‌بندی تعمیرات در این دوره‌ها با توجه به وضعیت شبکه برق، میزان مصرف، تأمین سوخت، دسترسی به قطعات و تجهیزات و ظرفیت شرکت‌های تعمیراتی تنظیم می‌شود.
مدیریت تعمیرات با توجه به محدودیت سوخت
یکی از عوامل مهم در برنامه‌ریزی تعمیرات امسال، وضعیت تأمین سوخت نیروگاه‌ها در فصل سرد است. به همین دلیل تلاش می‌شود حجم تعمیرات در ماه‌هایی که محدودیت سوخت بیشتر است، به حداقل برسد و تعمیرات عمده پیش از آغاز دوره سرد یا در زمان‌هایی انجام شود که فشار کمتری بر شبکه وارد می‌کند.
در صورت تغییر شرایط شبکه یا بروز محدودیت‌های جدید، امکان جابه‌جایی زمان تعمیر واحدها، فشرده‌سازی برخی عملیات و حتی تعویق تعمیرات وجود دارد. همچنین بسته به نوع سوخت مصرفی و موقعیت جغرافیایی نیروگاه‌ها، ممکن است اولویت تعمیرات میان واحدهای مختلف تغییر کند.
اتکا به توان داخلی در تعمیرات
بخش قابل‌توجهی از عملیات تعمیر و تأمین تجهیزات نیروگاه‌های حرارتی با استفاده از توان متخصصان و شرکت‌های داخلی انجام می‌شود. توسعه توان ساخت داخل در سال‌های اخیر موجب شده است بسیاری از قطعات و تجهیزات مورد استفاده در تعمیرات نیروگاهی در داخل کشور تأمین شود و وابستگی به منابع خارجی کاهش یابد.
در مجموع، اجرای به‌موقع برنامه تعمیرات نیروگاه‌های حرارتی، به‌ویژه تعمیرات اساسی، یکی از اقدامات کلیدی برای افزایش آمادگی تولید برق، کاهش احتمال خروج اضطراری واحدها و حفظ پایداری شبکه در ماه‌های سرد و همچنین تابستان سال آینده محسوب می‌شود.