به گزارش پایگاه اطلاع‌رسانی وزارت نیرو(پاون)، وزارت نیرو با اجرای مجموعه‌ای از برنامه‌های توسعه و بهینه‌سازی شبکه، مدیریت مصرف و تقویت زیرساخت‌های برق، در شرایط تداوم ناترازی و آسیب به تاسیسات انرژی کشور، زمینه عبور از اوج بار تابستان ۱۴۰۵ را فراهم کرد.
بر اساس آمارهای اعلام‌شده، خاموشی‌های بدون برنامه و ناگهانی در نیمه نخست سال نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۶۷ درصد کاهش یافت، مصرف برق کشور ۳ درصد کمتر شد و انرژی تحویلی به صنایع پتروشیمی نیز افزایش ۶برابری را تجربه کرد.
صنعت برق کشور در تابستان ۱۴۰۵، در شرایطی یکی از حساس‌ترین دوره‌های تأمین انرژی را پشت سر گذاشت که تداوم ناترازی میان تولید و مصرف برق، افزایش تقاضا در روزهای گرم سال و پیامدهای ناشی از حملات دشمن تروریستی به زیرساخت‌های حیاتی انرژی، چالش‌های مضاعفی را پیش روی وزارت نیرو قرار داده بود. در چنین شرایطی، صیانت از پایداری شبکه برق و تأمین برق مورد نیاز مشترکان خانگی، بخش‌های تولیدی و خدماتی و زیرساخت‌های حیاتی کشور، فراتر از یک مأموریت معمول عملیاتی بود و به آزمونی مهم برای توان فنی، مدیریتی و اجرایی صنعت برق تبدیل شد.
حمله به زیرساخت‌های تولید و تأمین برق کشور، اقدامی جنایتکارانه علیه زیرساخت‌های حیاتی و منافع عمومی بود که با هدف آسیب رساندن به ظرفیت‌های انرژی، ایجاد اختلال در روند تأمین برق و تحمیل فشار بر زندگی روزمره مردم و فعالیت‌های اقتصادی انجام شد. این حملات، در کنار ناترازی پیشین صنعت برق، ضرورت بازسازی سریع تجهیزات آسیب‌دیده، افزایش آمادگی نیروگاه‌ها، مدیریت هوشمند شبکه و بهره‌گیری حداکثری از ظرفیت‌های موجود را دوچندان کرد. با این حال، تلاش شبانه‌روزی متخصصان و کارکنان صنعت برق و اجرای مجموعه‌ای از برنامه‌های فنی، عملیاتی و مدیریتی، زمینه تداوم خدمت‌رسانی و عبور از این شرایط دشوار را فراهم ساخت.
در همین راستا، وزارت نیرو با اتکا به برنامه‌ریزی پیش‌دستانه، توسعه و تقویت ظرفیت‌های تولید، اجرای تعمیرات اساسی و دوره‌ای نیروگاه‌ها، بازسازی تأسیسات آسیب‌دیده، ارتقای زیرساخت‌های انتقال و توزیع و اجرای برنامه‌های مدیریت مصرف، تلاش کرد آثار محدودیت‌های موجود را به حداقل برساند. در کنار این اقدامات، افزایش مشارکت مشترکان در مصرف بهینه برق و هماهنگی میان بخش‌های مختلف صنعت انرژی، نقشی تعیین‌کننده در مدیریت تقاضا و حفظ پایداری شبکه ایفا کرد. برآیند این تلاش‌ها، عبور از اوج بار تابستان ۱۴۰۵ بدون خاموشی‌های گسترده و جلوگیری از تبدیل آسیب به زیرساخت‌های انرژی به بحرانی فراگیر در زندگی مردم بود.
ثبت رکوردهای جدید در ارتقای کیفیت و پایداری شبکه برق
اقدامات وزارت نیرو برای عبور از اوج بار تابستان ۱۴۰۵را می‌توان در سه محور اصلی مدیریت مصرف، توسعه و تعمیرات شبکه برق و بازآرایی ظرفیت‌ها و امکانات موجود دسته‌بندی کرد. مجموعه صنعت برق کشور در این دوره، با وجود فشارهای ناشی از ناترازی و آسیب به زیرساخت‌ها، علاوه بر حفظ پایداری شبکه، در برخی شاخص‌های کیفیت برق و کاهش خاموشی‌ها نیز عملکرد بهتری نسبت به دوره مشابه سال گذشته ثبت کرد.
بر اساس اطلاعات به دست آمده، میزان محدودیت ناشی از افت فرکانس شبکه در نیمه نخست سال ۱۴۰۵، در مقایسه با مدت مشابه سال ۱۴۰۴، حدود ۳۷ درصد کاهش یافت. این شاخص از یک‌هزار و ۶ میلیون کیلووات‌ساعت در نیمه نخست سال ۱۴۰۴ به ۶۳۷ میلیون کیلووات‌ساعت در نیمه نخست سال ۱۴۰۵ رسید.
همچنین، خاموشی‌های بدون برنامه و ناگهانی در این دوره ۶۷درصد کاهش یافت و تعداد آن‌ها از ۱۸۶مورد در نیمه نخست سال ۱۴۰۴ به ۶۱ مورد در نیمه نخست سال ۱۴۰۵ رسید. در همین حال، خاموشی‌های ناشی از حوادث فنی شبکه نیز در مقایسه با دوره مشابه سال گذشته ۷ درصد کاهش پیدا کرد.
این ارقام بیانگر بهبود شاخص‌های اعلام‌شده در زمینه پایداری شبکه و کاهش خاموشی‌هاست؛ شاخص‌هایی که ارتقای آمادگی تجهیزات، مدیریت شرایط بهره‌برداری و تلاش مستمر کارکنان صنعت برق در تحقق آن‌ها نقش داشته است.
توسعه و بهینه‌سازی شبکه برق با سرمایه‌گذاری ۸۵۰هزار میلیارد ریالی
تقویت زیرساخت‌های انتقال و فوق‌توزیع، افزایش ظرفیت پست‌ها، کاهش تلفات شبکه و مدیریت بار از جمله اقدامات زیرساختی وزارت نیرو برای عبور از اوج مصرف برق در سال ۱۴۰۵ بود. در همین راستا، با احداث و توسعه ظرفیت پست‌های انتقال و فوق‌توزیع برق، ۱۴هزار و ۸۱۰ مگاوات به ظرفیت شبکه پست‌های برق افزوده شد.
همچنین، با احداث خطوط انتقال و فوق‌توزیع، طول خطوط و مدارهای مربوط به شبکه برق کشور ۲ هزار و ۲۱ کیلومتر افزایش یافت. اجرای این دو بخش از اقدامات توسعه‌ای با سرمایه‌گذاری ۸۵۰هزار میلیارد ریالی انجام شد.
در ادامه برنامه‌های کاهش تلفات شبکه توزیع، ۵هزار و ۶۶۶ کیلومتر از کابل‌های مسی شبکه با کابل‌های خودنگهدار جایگزین شد. این اقدام در راستای بهبود وضعیت شبکه توزیع، کاهش تلفات برق و ارتقای کیفیت خدمت‌رسانی به مشترکان صورت گرفت.
از سوی دیگر، در حوزه اصلاح و بهینه‌سازی شبکه انتقال و فوق‌توزیع، ۷۰ پروژه حیاتی با اعتباری بالغ بر ۴۵ هزار میلیارد ریال تکمیل و به مرحله بهره‌برداری رسید. اجرای این پروژه‌ها با هدف رفع محدودیت‌های شبکه، افزایش قابلیت اطمینان تأسیسات و بهبود شرایط انتقال و توزیع برق دنبال شد.
همچنین، برای بهبود شاخص‌های کیفیت توان شبکه، به‌ویژه در استان‌های تهران، مازندران و خوزستان، یک‌هزار و ۶۰۰ مگاوار آمپر خازن تأمین و نصب شد. این اقدام در چارچوب برنامه‌های اصلاح شبکه و بهبود کیفیت توان برق در مناطق هدف انجام گرفت.
مدیریت مصرف محور کلیدی عبور از اوج بار تابستان ۱۴۰۵
وزارت نیرو در سال ۱۴۰۵ با همراهی مردم و صنایع کشور و با تکیه بر ارتقای فناوری‌ها و گسترش فرهنگ مصرف بهینه، برای دومین سال متوالی کاهش مصرف برق را در مقایسه با دوره مشابه ثبت کرد.
یکی از اقدامات انجام‌شده در این حوزه، توسعه استفاده از کنتورهای هوشمند بود. بر اساس آمارهای اعلام‌شده، تعداد کنتورهای هوشمند نصب‌شده در سال جاری نسبت به دوره قبل ۲۹.۸ درصد افزایش یافت. توسعه این تجهیزات، امکان پایش دقیق‌تر مصرف و مدیریت مؤثرتر بار شبکه را فراهم می‌کند.
همچنین، با جمع‌آوری انشعابات غیرمجاز و شناسایی و جمع‌آوری دستگاه‌های استخراج غیرمجاز رمزارز، ۳ هزار و ۴۰۰ مگاوات از ظرفیت برق کشور آزاد شد. مجموعه این اقدامات در کنار سایر برنامه‌های مدیریت مصرف، زمینه کاهش ۳ درصدی مصرف برق کشور در شش‌ماهه نخست سال جاری را فراهم کرد و به تکرار رکورد کاهش مصرف ثبت‌شده در سال گذشته انجامید.
تداوم تامین برق صنایع با وجود آسیب به زیرساخت‌های انرژی
یکی از محورهای مهم برنامه‌های وزارت نیرو در تابستان ۱۴۰۵، حفظ پایداری تأمین برق صنایع و کاهش محدودیت‌های اعمال‌شده بر فعالیت واحدهای تولیدی بود. این موضوع در شرایطی دنبال شد که زیرساخت‌های انرژی کشور نیز هدف حملات دشمن آمریکایی ـ صهیونیستی قرار گرفته بود و صنعت برق باید هم‌زمان با مدیریت ناترازی، تداوم خدمت‌رسانی به بخش‌های اقتصادی را نیز تضمین می‌کرد.
بر اساس آمارهای ارائه‌شده، در شش‌ماهه نخست سال ۱۴۰۵و در مقایسه با مدت مشابه سال ۱۴۰۴، انرژی تحویلی به صنایع پتروشیمی ۶برابر شد. همچنین، صنایع انرژی‌بر در این دوره ۱۳درصد انرژی بیشتری دریافت کردند.
در بخش شهرک‌های صنعتی نیز محدودیت‌های اعمال‌شده کاهش یافت. شهرک‌های صنعتی که در فصل گرم و دوره اوج بار سال ۱۴۰۴ به‌طور متوسط در هر هفته دو روز با خاموشی برنامه‌ریزی‌شده مواجه بودند، در سال ۱۴۰۵ با یک روز خاموشی برنامه‌ریزی‌شده در هفته فعالیت کردند.
علاوه بر کاهش تعداد روزهای خاموشی هفتگی، دوره اعمال خاموشی‌های برنامه‌ریزی‌شده برای صنایع نیز ۳۶ روز کاهش یافت. این اقدامات در راستای کاهش آثار محدودیت‌های برق بر روند تولید و فراهم کردن شرایط مناسب‌تر برای تداوم فعالیت واحدهای صنعتی انجام شد.
کاهش دوره خاموشی‌های برنامه‌ریزی‌شده در بخش خانگی
در بخش خانگی نیز برنامه‌های مدیریت مصرف و اقدامات انجام‌شده برای تقویت شبکه برق، به کاهش دوره محدودیت‌های برنامه‌ریزی‌شده منجر شد. بر اساس آمارهای اعلام‌شده، دوره خاموشی‌های برنامه‌ریزی‌شده در بخش خانگی ۷۶روز کاهش یافت.
همچنین، زمان آغاز اعمال محدودیت‌های برنامه‌ریزی‌شده برق در بخش خانگی که در سال ۱۴۰۴ از ۶ اردیبهشت آغاز شده بود، در سال ۱۴۰۵ به ۲۰ تیرماه موکول شد. این تغییر زمانی، در کنار کاهش دوره اعمال خاموشی‌ها، از تفاوت شرایط اجرای برنامه‌های محدودیت برق در دو دوره حکایت دارد.
مجموع اقدامات انجام‌شده در بخش‌های تولید، انتقال، توزیع و مدیریت مصرف، با هدف کاهش فشار بر شبکه و محدود کردن آثار ناترازی برق بر زندگی روزمره مردم و فعالیت‌های اقتصادی کشور دنبال شد.
تداوم برنامه‌های وزارت نیرو برای ارتقای کیفیت خدمات
تجربه عبور از اوج بار تابستان ۱۴۰۵نشان داد که مدیریت ناترازی برق، علاوه بر توسعه زیرساخت‌ها و افزایش ظرفیت‌های تولید، به هماهنگی میان بخش‌های مختلف صنعت برق، بهبود کیفیت شبکه، استفاده از فناوری‌های نوین و مشارکت مردم و صنایع در مدیریت مصرف نیاز دارد.
وزارت نیرو با تکیه بر دانش فنی متخصصان داخلی، ظرفیت‌های موجود در صنعت برق و همراهی مردم و فعالان اقتصادی، برنامه‌های توسعه و بهینه‌سازی زیرساخت‌ها و ارتقای کیفیت خدمات‌رسانی را ادامه می‌دهد. استمرار این اقدامات، در شرایط تداوم فشارها و کارشکنی‌های دشمنان علیه زیرساخت‌های کشور، با هدف تقویت پایداری شبکه، کاهش محدودیت‌های تأمین برق و حمایت از تداوم فعالیت‌های تولیدی و رفاه عمومی دنبال خواهد شد.