به گزارش برق مدیا به نقل از ایسنا، توسعه همکاری‌های ایران و افغانستان در صنعت برق، با محوریت بهبود زیرساخت‌ها، کاهش تلفات شبکه، بازسازی نیروگاه‌ها و انتقال دانش فنی، از دیگر محورهای مورد بررسی در این سفر مسحوب می‌شود. امضای تفاهم‌نامه سه‌جانبه میان شرکت برق حرارتی ایران، شرکت توانیر و شرکت برشنا افغانستان نیز از مهم‌ترین دستاوردهای این سفر بود؛ توافقی که زمینه همکاری در بخش‌های تولید، انتقال و توزیع برق را فراهم می‌کند.
اواخر هفته گذشته عباس علی‌آبادی، وزیر نیرو، در سفر به افغانستان با مقام‌های این کشور و فعالان اقتصادی دیدار و درباره توسعه همکاری‌های مشترک در حوزه انرژی گفت‌وگو کرد. در این مذاکرات، ظرفیت شرکت‌های ایرانی برای مشارکت در پروژه‌های برق افغانستان، تعمیر و بازسازی نیروگاه‌ها، تامین تجهیزات و قطعات و آموزش نیروی انسانی متخصص مورد توجه قرار گرفت.
تفاهم‌نامه سه‌جانبه؛ محور تازه همکاری‌های برق
در حاشیه این سفر، تفاهم‌نامه‌ای سه‌جانبه میان شرکت برق حرارتی ایران، شرکت توانیر و شرکت برشنا افغانستان در حوزه تولید، انتقال و توزیع برق به امضا رسید. توسعه ظرفیت‌های برق، آموزش نیروی انسانی، تعمیر و نگهداری تجهیزات، تأمین قطعات و بازسازی تجهیزات نیروگاهی از جمله محورهای این تفاهم‌نامه عنوان شده است.
این توافق می‌تواند زمینه حضور گسترده‌تر شرکت‌های ایرانی در طرح‌های زیرساختی صنعت برق افغانستان را فراهم کند. برخورداری ایران از تجربه فنی و مهندسی در ساخت، تعمیر و نگهداری نیروگاه‌های حرارتی و بادی، از جمله ظرفیت‌هایی است که می‌تواند در توسعه همکاری‌های دو کشور مورد استفاده قرار گیرد.
شرکت‌های ایرانی پیش از این نیز در کشورهای مختلفی از جمله سوریه، عراق، عمان، پاکستان و اندونزی در زمینه احداث یا تعمیر نیروگاه‌ها فعالیت داشته‌اند. بهره‌گیری از این تجربیات در پروژه‌های افغانستان می‌تواند به توسعه زیرساخت‌های تولید برق و بهبود عملکرد تأسیسات موجود کمک کند.
کاهش تلفات شبکه برق افغانستان؛ زمینه همکاری فنی دو کشور
یکی از موضوعات مهم مطرح‌شده در مذاکرات، کاهش تلفات شبکه برق افغانستان بود. بر اساس گزارش ارائه‌شده در جریان این سفر، میزان تلفات شبکه برق این کشور حدود ۲۴ درصد اعلام شد؛ رقمی که ضرورت بهبود بهره‌وری شبکه و استفاده از راهکارهای فنی برای کاهش اتلاف انرژی را برجسته می‌کند.
در مقابل، ایران با اجرای برنامه‌های اصلاح و بهینه‌سازی شبکه برق، توانسته است میزان تلفات را از حدود ۲۰ درصد به کمتر از ۱۰ درصد کاهش دهد. این تجربه می‌تواند زمینه انتقال دانش فنی و همکاری متخصصان ایرانی با مجموعه‌های مسئول صنعت برق افغانستان را فراهم کند.
مصطفی رجبی‌مشهدی، معاون برق و انرژی وزارت نیرو، با اشاره به ظرفیت همکاری دو کشور در این زمینه، کاهش تلفات شبکه را یکی از محورهای قابل پیگیری در تعاملات مشترک دانست. به گفته وی، بهبود عملکرد شبکه برق در نهایت به افزایش بهره‌وری و ارتقای کیفیت برق‌رسانی به مصرف‌کنندگان منجر خواهد شد.
با توجه به اهمیت کاهش تلفات در مدیریت منابع و افزایش کارایی شبکه، همکاری در زمینه بهینه‌سازی تجهیزات، انتقال تجربه‌های فنی و ارتقای دانش نیروی انسانی می‌تواند یکی از مسیرهای توسعه روابط دو کشور در صنعت برق باشد.
آموزش نیروی انسانی و توسعه همکاری‌های تخصصی
همکاری‌های آموزشی و تخصصی نیز از دیگر محورهای مطرح‌شده در سفر وزیر نیرو به افغانستان بود. در همین راستا، تشکیل گروه‌های کاری مشترک در حوزه انرژی‌های تجدیدپذیر، نیروگاه‌های حرارتی و شبکه برق پیشنهاد شد تا زمینه تبادل دانش، تجربه و مهارت میان متخصصان دو کشور فراهم شود.
این همکاری‌ها می‌تواند موضوعاتی مانند تعمیر و نگهداری نیروگاه‌ها، بازسازی تجهیزات، تأمین قطعات مورد نیاز و ارتقای توان فنی نیروهای متخصص افغانستان را در بر بگیرد. همچنین استفاده از ظرفیت شرکت‌های ایرانی در بخش مهندسی و اجرای پروژه‌های برق، از دیگر زمینه‌های مورد توجه در مذاکرات بود.
از سوی دیگر، فعالان اقتصادی افغانستان در نشست مشترک با هیئت ایرانی، با اشاره به مشکلات موجود در زیرساخت‌های برق و آب، خواستار تقویت همکاری با ایران شدند. آنان آمادگی تجار و سرمایه‌گذاران افغانستانی را برای بهره‌گیری از دانش تخصصی و تجهیزات صنعت برق ایران اعلام کردند.
وزیر نیرو نیز با تأکید بر توانمندی شرکت‌های ایرانی در حوزه آب و برق، آمادگی این شرکت‌ها را برای مشارکت در رفع مشکلات زیرساختی افغانستان مورد توجه قرار داد.
نیروگاه‌های حرارتی و بادی؛ ظرفیت شرکت‌های ایرانی برای حضور در افغانستان
ساخت، تعمیر و بازسازی نیروگاه‌های حرارتی و بادی از دیگر زمینه‌های بالقوه همکاری میان دو کشور به شمار می‌رود. ایران در این حوزه از توان فنی و مهندسی برخوردار است و شرکت‌های ایرانی می‌توانند در بخش‌هایی مانند تعمیرات تخصصی، تأمین قطعات، نگهداری تجهیزات و اجرای پروژه‌های نیروگاهی مشارکت کنند.
توسعه این همکاری‌ها، در صورت نهایی‌شدن توافق‌های اجرایی و فراهم‌شدن شرایط لازم، می‌تواند فرصت‌هایی برای شرکت‌های ایرانی ایجاد کند و به ارتقای ظرفیت‌های فنی صنعت برق افغانستان کمک کند. در این میان، تشکیل گروه‌های کاری تخصصی و مشخص‌شدن نیازهای فنی پروژه‌ها می‌تواند مسیر همکاری‌های عملیاتی را هموارتر سازد.
چشم‌انداز همکاری‌های برقی تهران و کابل
سفر وزیر نیرو به افغانستان و امضای تفاهم‌نامه میان شرکت‌های مسئول صنعت برق دو کشور، زمینه‌های مختلف همکاری از تولید و انتقال تا توزیع برق را در کانون توجه قرار داد. کاهش تلفات شبکه، تعمیر و بازسازی نیروگاه‌ها، تأمین قطعات، آموزش نیروی انسانی و توسعه همکاری در حوزه انرژی‌های تجدیدپذیر، از مهم‌ترین محورهای مطرح‌شده در این سفر بود.
در مجموع، گسترش همکاری‌های برقی ایران و افغانستان می‌تواند زمینه استفاده از ظرفیت‌های فنی و مهندسی ایران در توسعه زیرساخت‌های برق این کشور را فراهم کند. با این حال، تحقق نتایج عملی به تداوم مذاکرات، تعیین پروژه‌های اولویت‌دار و تبدیل تفاهم‌ها به برنامه‌های اجرایی وابسته است. در صورت تحقق این شرایط، همکاری‌های مشترک می‌تواند به تقویت روابط اقتصادی دو کشور و بهبود زیرساخت‌های صنعت برق افغانستان کمک کند.