به گزارش برق مدیا، بررسی نتایج گزارش شاخص مدیران خرید بخش صنعت (شامخ*) نشان می‌دهد شامخ صنعت پس از تعدیل فصلی به ۴۸.۵ واحد رسید و برای یازدهمین ماه متوالی پایین‌تر از سطح خنثی ۵۰ باقی ماند. کاهش ۱.۳ واحدی این شاخص نسبت به مردادماه، از تضعیف مجدد فعالیت‌های صنعتی حکایت دارد.
بررسی‌های مرکز پژوهش‌های اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران، حاکی از آن است که تامین پایدار انرژی یکی از الزامات اساسی استمرار فعالیت‌های صنعتی و بهره‌برداری موثر از ظرفیت‌های تولیدی است. شاخصی که همواره گلوگاه تولید بوده و تولید را با مشکل مواجه کرده است. اختلال در دسترسی به برق و سایر حامل‌های انرژی، علاوه بر محدود کردن ساعات فعالیت واحدهای تولیدی، هزینه تمام‌شده محصولات را افزایش داده و برنامه‌ریزی تولید را مختل کرده است.
این اختلال، توان بنگاه‌ها را برای ایفای تعهدات تجاری را کاهش داده. این وضعیت در شرایطی که بنگاه‌ها با محدودیت سرمایه در گردش، دشواری تامین مواد اولیه و ضعف تقاضا مواجه‌اند، اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
کمبود انرژی و سازوکارهای اثرگذار بر صنعت
کمبود انرژی از چند مسیر بر عملکرد بنگاه‌های صنعتی اثر می‌گذارد. این آثار صرفا به میزان تولید از دست‌رفته در ساعات خاموشی محدود نیست و می‌تواند هزینه‌های عملیاتی، بهره‌وری تجهیزات، زمان تحویل سفارش‌ها و تصمیمات سرمایه‌گذاری را نیز تحت تاثیر قرار دهد.
نخستین پیامد محدودیت انرژی، کاهش امکان استفاده مستمر از ظرفیت نصب‌شده است. هنگامی که برق موردنیاز خطوط تولید تامین نمی‌شود، بخشی از تجهیزات از مدار خارج می‌شوند و برنامه تولید از وضعیت بهینه فاصله می‌گیرد.
دومین مسیر اثرگذاری کمبود انرژی، افزایش هزینه تولید است. بنگاه‌هایی که برای جبران قطعی برق به مولدهای اضطراری متوسل می‌شوند، با هزینه‌هایی مانند تامین سوخت، تعمیر و نگهداری، استهلاک تجهیزات و سرمایه‌گذاری اولیه مواجه‌اند.
دشواری دسترسی به سوخت مناسب و مقرون‌به‌صرفه می‌تواند این هزینه‌ها را افزایش دهد و استفاده از برق جایگزین را برای برخی واحدها غیراقتصادی کند. افزون بر این، همه بنگاه‌ها از نظر فنی و مالی امکان نصب و بهره‌برداری از مولدهای اضطراری را ندارند.
تصمیمات سرمایه‌گذاری صنعتی بر پایه انتظار از بازدهی آتی و امکان بهره‌برداری از ظرفیت جدید اتخاذ می‌شوند. هنگامی که دسترسی به انرژی قابل اتکا نیست، پیش‌بینی میزان تولید و درآمد آینده دشوارتر می‌شود.
در چنین شرایطی، بنگاه‌ها ممکن است توسعه خطوط تولید، خرید تجهیزات یا اجرای طرح‌های افزایش ظرفیت را به تعویق بیندازند. این رفتار می‌تواند در میان‌مدت به کند شدن نوسازی صنعتی و کاهش ظرفیت رشد تولید منجر شود.
* شاخص مدیران خرید یکی از نماگرهای مکمل برای پایش وضعیت جاری فعالیت‌های اقتصادی است که از طریق نظرسنجی از مدیران بنگاه‌ها، تغییرات تولید، سفارش‌های جدید، فروش، موجودی مواد اولیه و سایر مولفه‌های کسب‌وکار را بررسی می‌کند. این شاخص با توجه به انتشار ماهانه، امکان شناسایی سریع‌تر تغییرات فعالیت صنعتی را نسبت به بسیاری از آمارهای رسمی فراهم می‌کند.