به گزارش برق مدیا به نقل از ایسنا، کاهش ظرفیت تامین گاز کشور و افزایش مصرف در فصل سرد، نگرانی‌ها درباره تامین سوخت نیروگاه‌ها و پایداری شبکه برق را افزایش داده است. رئیس کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی خراسان رضوی هشدار می‌دهد که با توجه به موقعیت جغرافیایی استان و احتمال سردتر بودن زمستان، محدودیت تامین گاز می‌تواند تولید برق را تحت تأثیر قرار دهد و به تشدید محدودیت‌های انرژی برای صنایع منجر شود.
نسرین یوسفی ، با اشاره به وضعیت ناترازی گاز در خراسان رضوی عنوان کرد: در پی جنگ رمضان، حدود ۲۵۰ میلیون مترمکعب از ظرفیت گاز کشور از دست رفت و تلاش‌هایی برای بازگرداندن بخشی از این ظرفیت در حال انجام است؛ با این حال، با نزدیک شدن فصل سرما و کاهش دما، بعید به نظر می‌رسد این ظرفیت با سرعت زیادی به مدار بازگردد.
او افزود: ناترازی گاز در خراسان رضوی موضوع تازه‌ای نیست و این استان در سال‌های گذشته نیز هم‌زمان با افزایش مصرف و افت شدید دما با محدودیت‌هایی در تامین گاز مواجه بوده است. قرار گرفتن استان در انتهای خط انتقال گاز نیز موجب می‌شود در دوره‌های افزایش مصرف، تامین گاز آن با محدودیت بیشتری روبه‌رو شود.
رئیس کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی خراسان رضوی با اشاره به احتمال تشدید محدودیت‌های گاز در زمستان امسال گفت: با توجه به کاهش بخشی از ظرفیت تامین گاز کشور و پیش‌بینی‌ها درباره سردتر بودن زمستان، فشار بیشتری بر شبکه گازرسانی استان وارد خواهد شد؛ موضوعی که می‌تواند تامین سوخت نیروگاه‌ها و صنایع را با دشواری مواجه کند.
کاهش گاز نیروگاه‌ها؛ حلقه اتصال ناترازی گاز و برق
یکی از مهم‌ترین پیامدهای کمبود گاز در فصل سرد، تأثیر آن بر عملکرد نیروگاه‌های حرارتی است؛ نیروگاه‌هایی که برای تولید برق به سوخت نیاز دارند و کاهش سهمیه گاز آن‌ها می‌تواند توان تولید برق را تحت تأثیر قرار دهد.
یوسفی با اشاره به سهم بخش‌های مختلف از مصرف گاز استان اظهار کرد: پس از بخش خانگی، نیروگاه‌ها و سپس صنایع پرمصرف و سایر بخش‌ها قرار دارند. از این رو، مدیریت ناترازی گاز تنها به تامین نیاز خانوارها محدود نمی‌شود و باید پیامدهای آن برای تولید برق و فعالیت اقتصادی نیز مورد توجه قرار گیرد.
او ادامه داد: نیروگاه‌ها برای تولید برق به گاز نیاز دارند و در صورت کاهش سهمیه سوخت آن‌ها، تولید برق نیز تحت تأثیر قرار می‌گیرد. در نتیجه، ناترازی گاز می‌تواند به تشدید ناترازی برق منجر شود و صنایع استان علاوه بر محدودیت گاز، با مشکلات تامین برق نیز مواجه شوند.
به گفته رئیس کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی خراسان رضوی، در سال‌های گذشته بخش قابل توجهی از محدودیت‌های ناشی از ناترازی انرژی به صنایع منتقل شده است و احتمال دارد این روند در زمستان امسال نیز ادامه پیدا کند. در این میان، صنایع انرژی‌بر از جمله واحدهای سیمانی و فولادی، به دلیل مصرف بالای گاز، بیشتر در معرض محدودیت قرار خواهند گرفت.
او تاکید کرد که تداوم این شرایط می‌تواند صنایع را با محدودیت‌های هم‌زمان در تامین گاز و برق مواجه کند؛ وضعیتی که ضرورت برنامه‌ریزی برای مدیریت مصرف و استفاده از ظرفیت‌های جایگزین را افزایش می‌دهد.
انرژی‌های تجدیدپذیر؛ راهکاری برای کاهش وابستگی برق به گاز
توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر، به‌ویژه نیروگاه‌های خورشیدی، از جمله راهکارهایی است که می‌تواند بخشی از فشار بر شبکه برق و مصرف سوخت نیروگاه‌های حرارتی را کاهش دهد.
یوسفی با اشاره به نقش انرژی‌های تجدیدپذیر در مدیریت ناترازی انرژی اظهار کرد: بخش قابل توجهی از گاز کشور در نیروگاه‌ها مصرف می‌شود و این نیروگاه‌ها تأمین‌کننده برق خانوارها و صنایع هستند. بنابراین، هر میزان از تولید برق که از طریق منابع تجدیدپذیر تامین شود، می‌تواند به کاهش نیاز به سوخت نیروگاه‌های حرارتی در زمان تولید برق کمک کند.
او با اشاره به تجربه فعالیت نیروگاه‌های تجدیدپذیر در تابستان امسال افزود: توسعه این ظرفیت‌ها به شبکه برق کمک کرده و نشان داده است که انرژی‌های تجدیدپذیر می‌توانند در مدیریت ناترازی نقش مؤثری داشته باشند.
رئیس کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی خراسان رضوی همچنین بر اهمیت توسعه سامانه‌های ذخیره‌سازی انرژی تاکید کرد و گفت: نیروگاه‌های خورشیدی مجهز به ذخیره‌ساز می‌توانند انرژی تولیدشده را ذخیره و در ساعات اوج مصرف به شبکه تزریق کنند. این ظرفیت می‌تواند به تامین برق در زمان افزایش تقاضا کمک کند و از شدت محدودیت‌های برق بکاهد.
البته توسعه نیروگاه‌های خورشیدی و سامانه‌های ذخیره‌سازی به‌تنهایی برای رفع ناترازی انرژی کافی نیست و باید در کنار مدیریت مصرف، بهینه‌سازی تجهیزات و ارتقای بهره‌وری نیروگاه‌ها دنبال شود.
چرا محدودیت گاز ابتدا به نیروگاه‌ها و صنایع می‌رسد؟
یوسفی با اشاره به اولویت‌بندی مصرف گاز در شرایط کمبود سوخت گفت: در صورت تشدید محدودیت‌ها، نیروگاه‌ها معمولاً از نخستین بخش‌هایی هستند که با محدودیت تامین گاز مواجه می‌شوند و پس از آن، صنایع پرمصرف و سایر صنایع در معرض محدودیت قرار می‌گیرند. بخش خانگی نیز در اولویت آخر محدودیت گاز قرار دارد.
او تفاوت مدیریت مصرف گاز و برق را یکی از عوامل مؤثر در این اولویت‌بندی دانست و توضیح داد: در شبکه برق، با استفاده از زیرساخت‌های موجود امکان مدیریت مصرف و قطع و وصل برق در سطح مشترکان یا مناطق مختلف وجود دارد؛ اما در شبکه گاز، قطع و وصل جریان در بخش خانگی به دلیل محدودیت‌های زیرساختی و ملاحظات ایمنی پیچیدگی بیشتری دارد.
رئیس کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی خراسان رضوی با تاکید بر ضرورت همراهی مردم در مدیریت مصرف انرژی اظهار کرد: کاهش مصرف گاز و برق در فصل زمستان می‌تواند به کاهش فشار بر شبکه کمک کند و امکان تامین پایدارتر انرژی برای خانوارها، نیروگاه‌ها و صنایع را فراهم آورد.
بهینه‌سازی مصرف؛ راهکار کاهش فشار بر شبکه انرژی
با توجه به محدودیت ظرفیت تولید گاز در خراسان رضوی، بهینه‌سازی مصرف می‌تواند یکی از مهم‌ترین راهکارهای استان برای مدیریت ناترازی انرژی باشد. به گفته یوسفی، به‌جز منطقه خانگیران که بخشی از گاز مورد نیاز استان را تامین می‌کند، قسمت عمده گاز مصرفی خراسان رضوی از مناطق جنوبی کشور منتقل می‌شود؛ بنابراین، ظرفیت استان برای افزایش تولید گاز محدود است و باید بخش مهمی از برنامه‌ها بر کاهش مصرف و جلوگیری از اتلاف انرژی متمرکز شود.
او افزود: اتاق بازرگانی خراسان رضوی پیشنهاد داده است که بهینه‌سازی مصرف گاز در بخش‌های صنعتی، خانگی و تجاری به‌عنوان یکی از اولویت‌های استان دنبال شود. در همین راستا، تشکیل کمیته بهینه‌سازی مصرف انرژی در ذیل ستاد توسعه نیروگاه‌های خورشیدی پیشنهاد شد و عنوان این ستاد نیز به ستاد توسعه نیروگاه‌های خورشیدی و بهینه‌سازی مصرف تغییر یافت.
یوسفی با اشاره به ظرفیت‌های پیش‌بینی‌شده در برنامه هفتم توسعه، بهره‌گیری از سازوکار کارورهای برق و گاز را یکی از راهکارهای قابل استفاده دانست. در این سازوکار، کارورها می‌توانند با همکاری مصرف‌کنندگان، زمینه کاهش مصرف انرژی را فراهم کنند و منافع حاصل از صرفه‌جویی را به مصرف‌کنندگان یا مجریان طرح‌های بهینه‌سازی اختصاص دهند.
به گفته او، امکان عرضه انرژی صرفه‌جویی‌شده در بورس و فروش آن با قیمت‌های بازار نیز می‌تواند برای اجرای طرح‌های کاهش مصرف انگیزه اقتصادی ایجاد کند.
رئیس کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی خراسان رضوی همچنین با تاکید بر ظرفیت صرفه‌جویی در بخش ساختمان اظهار کرد: اتلاف انرژی در ساختمان‌های استان قابل توجه است و اصلاح این وضعیت می‌تواند به کاهش مصرف گاز و برق کمک کند. اجرای طرح‌های بهینه‌سازی در ساختمان‌ها و سایر بخش‌های مصرف‌کننده، علاوه بر کاهش هدررفت انرژی، امکان تخصیص منابع بیشتری به بخش تولید و صنعت را فراهم می‌کند.
او ادامه داد: کمیته بهینه‌سازی مصرف انرژی با هدف هماهنگی میان دستگاه‌های اجرایی و بخش خصوصی تشکیل شده و قرار است موضوعات مرتبط با کاهش مصرف را به‌صورت منسجم پیگیری کند. اداره‌کل استاندارد، سازمان جهاد کشاورزی، شرکت‌های توزیع برق، شرکت گاز، شرکت برق منطقه‌ای و اتاق بازرگانی از جمله مجموعه‌های حاضر در این سازوکار خواهند بود.