به گزارش برق مدیا، هوش مصنوعی‌ها به تمام سطوح زندگی بشر نفود کرده‌اند و از پزشکی و دنیای سرگرمی گرفته همدم و همکار و گاهی صاحب‌کار انسان‌ها شده‌اند. اما این تمام نفود آنها در زندگی انسان‌ها نیست؛ در حوزه مصرف برق و انرژی، هوش مصنوعی‌ها به یکی از پرمصرف‌ترین مشترکان برق در دنیا تبدیل شده‌اند و پیش بینی شده که در سال جاری میلادی، به اندازه کشور ژاپن برق مصرف کنند.
این یعنی چت جی بی تی، جماینی و دیگر هوش مصنوعی‌های معروف دنیا در سال 2026 بیش از 1000 تریلیون وات ساعت برق مصرف خواهند کرد. وقتی از هوش مصنوعی های صحبت می‌کنیم، در واقع از دیتا سنترها یا مراکز داده‌ای صحبت می‌کنیم که میزبان این ابزارهای دیجیتال همه کاره هستند و مصرف برق در واقع در همین واحدهای انفورماتیک انجام می‌شود.
دیتاسنترهای دنیا، در کمتر از سه سال مصرف برق خود را دوبرابر کرده‌اند و در سال 2026 میلادی به اندازه مصرف کل کشور ژاپن برق خواهند خورد تا هوش مصنوعی‌ها و رمزارزهایی که بر اینترنت چیره شده‌اند را سرپا نگه دارند. دیتاسنترهای هوش مصنوعی در آستانه تغییر نقشه انرژی سیاره هستند. بر اساس گزارش سالانه آژانس بین المللی انرژی، مصرف برق این مراکز ممکن است در سال جاری میلادی از 1000 تراوات ساعت هم عبور کند. این یعنی این مراکز داده، به اندازه سومین اقتصاد بزرگ جهان، یعنی ژاپن، برق مصرف می‌کنند. این رقم در سال 2022 میلادی، 460 ترا وات ساعت بود، که در همان زمان معادل 2 درصد از تقاضای جهانی برای مصرف برق بود. برای سال 2026، آژانس بین المللی انرژی سناریوی مصرفی بین 650 تا 1050 تراوات ساعت را پیش بینی کرده، و گفته که عبور مصرف از 1000 تراوات ساعت بسیار محتمل است. به عبارت دیگر، مصرف مراکز داده ممکن است طی تنها 4 سال، دو برابر شود. اصلی‌ترین عامل این جهش مصرف، هوش مصنوعی است. هوش مصنوعی‌های عمده مثل چت جی‌پی‌تی، جماینی، کلاود و گراک، نیازمند واحدهای پردازش تصویری خاصی هستند که به صورت 24 ساعته در تمام هفته فعالند. در مقایسه با اینترنت پیش از دوران هوش مصنوعی، حالا هر درخواست کاربران اینترنت، 10 برابر بیشتر از سرچ های سنتی گوگل برق مصرف می‌کند.
مناطق پر مصرف دنیا
آژانس بین المللی انرژی در گزارش خود درباره مصرف برق توسط هوش مصنوعی‌ها آورده است که آمریکا، چین و اروپا همچنان بزرگترین مناطقی هستند که بیشترین تقاضای مصرف در آنها ثبت خواهد شد اما این الگو در حال تغییر است و پیش‌بینی می‌شود که مناطقی که دیتا سنترها در آنها در حال توسعه هستند، در آینده‌ای نزدیک سهم بیشتری از مصرف برق جهانی را داشته باشند. یکی از این مناطق، آسیای جنوب غربی است که پیش بینی می‌شود تا سال 2030 میلادی، تقاضای برق از سوی دیتا سنترهای در آن بیش از دو برابر شود.
بر اساس این گزارش، چین و آمریکا همچنان مناطق مهم از نظر مصرف برق دیتا سنترها هستند و روی هم، تا سال 2030 میلادی 80 درصد رشد جهانی را به خود اختصاص می‌دهند؛ رشد مصرف در آمریکا حدود 240 تراوات ساعت (رشد 130 درصدی) و در چین 175 تراوات ساعت (رشد 170 درصدی) خواهد بود. در اروپا رشد مصرف بش از 45 تراوات خواهد بود که رشدی معادل 70 درصد را ثبت خواهد کرد. ژاپن هم با رشدی 80 درصدی، معادل 156 تراوات بر ساعت مصرف خواهد داشت.
اوج مصرف، همچنان خارج از دیتا سنترها
با وجود افزایش شدید مصرف در دیتاسنترها، روی هم رفته تقاضای مصرف در این بخش کمتر از 10 درصد از تقاضای مصرف جهانی بین سال های 2024 تا 2030 خواهد بود. عوامل اصلی افزایش مصرف همچنان عناصری مثل رشد صنعت، برقی کردن زیرساخت ها، استفاده از خودروهای برقی و استفاده گسترده از تهویه‌های برقی خواهد بود. اما هرچند به نظر می‌رسد رشد مصرف برق در دیتا سنترها سهم کوچکی از رشد جهانی باشد، تمرکز آنها بر مناطق خاصی از دنیا، نشان دهنده رشد نامتوازن در آینده خواهد بود و می‌تواند چالش‌هایی به همراه داشته باشد. این موضوع در مورد استفاده از خودروهای برقی هم صدق می‌کند.
برق کم بود، آب هم اضافه شد
نگرانی‌ها البته به مصرف برق توسط دیتا سنترهای مربوط نمی‌شود و سازمان ملل هم در گزارشی در همین باره هشدار داده که مراکز داده تا سال 2030، دو برابر بیشتر برق و همینطور آب مصرف خواهند کرد. سازمان ملل هشدار داده که رشد استفاده از این فناوری‌های دیجبتال، اگر با مراقبت و هشیاری دولت‌ها همراه نباشد، نه فقط می‌تواند منابع زمینی را از بین ببرد، که انسان را با کوهی از زباله‌های الکترونیک مواجه کند. در این گزارش آمده که سال گذشته، دیتاسنترها به اندازه کشور عربستان، یعنی 448 تراوات ساعت برق مصرف کرده‌اند. در بخش آب هم آنها 4.5 تریلیون لیتر آب مصرف کرده اند؛ یعنی به اندازن مصرف 600 میلیون نفر از ساکنان منطقه زیر صحرا در آفریقا. دیتاسنترها همچنان مسئول آزاد سازی 189 میلیون تن دی اکسید کربن در جو زمین بوده‌اند.