به گزارش برق مدیا، قطعی‌های برق، به‌ویژه خاموشی‌های بدون اطلاع قبلی، علاوه بر اختلال در برنامه تولید، هزینه‌های قابل توجهی را به واحدهای صنعتی تحمیل می‌کند. طهمورث لاهوتی اشکوری، رئیس هیات مدیره و مدیرعامل شرکت مادر تخصصی سازمان صنایع کوچک و شهرک‌های صنعتی ایران، در گفت‌وگویی با برق مدیا درباره پیامدهای ناترازی برق، صنایع آسیب‌پذیرتر و راهکارهای واحدهای صنعتی برای عبور به این نکته اشاره می‌کند که قطعی برق بدون برنامه تولید واحدهای صنعتی را با اختلال مواجه کرده است.
با این شرایط می‌توان گفت ناترازی برق در سال‌های اخیر به یکی از مهم‌ترین چالش‌های پیش روی بخش تولید تبدیل شده و واحدهای صنعتی مستقر در شهرک‌ها و نواحی صنعتی نیز از پیامدهای آن در امان نمانده‌اند. به گفته معاون وزیر صنعت، معدن و تجارت، هر بار قطع و وصل برق می‌تواند هزینه‌هایی فراتر از کاهش موقت تولید به واحد صنعتی تحمیل کند.
این مسئله برای صنایعی که فرآیند تولید آنها پیوسته است، اهمیت بیشتری دارد. صنایع فولاد و فلزات، سیمان، کاشی و سرامیک، شیشه و پتروشیمی از جمله بخش‌هایی هستند که توقف ناگهانی جریان برق می‌تواند فرآیند تولید آنها را مختل و حتی به تجهیزات گران‌قیمت آسیب وارد کند. در چنین صنایعی، راه‌اندازی مجدد خطوط نیز معمولا زمان‌بر و هزینه‌بر است و ممکن است تولیدکننده را برای مدت بیشتری از ظرفیت عادی تولید دور کند.
در چنین شرایطی، خرید برق از بازار برق و تابلوی سبز بورس انرژی، احداث نیروگاه‌های خورشیدی اختصاصی، توسعه مولدهای مقیاس کوچک و تجهیز واحدها به کنتورهای هوشمند از جمله راهکارهایی است که می‌تواند بخشی از چالش تامین برق صنایع را کاهش دهد. همچنین بر اساس مصوبه شورای عالی کار، جایگزینی جمعه‌کاری با روزهای خاموشی نیز به عنوان یکی از راهکارهای مدیریت شرایط موجود مورد توجه قرار گرفته است.
گفت و گو با معاون وزیر صنعت، معدن و تجارت، رئیس هیات مدیره و مدیرعامل شرکت مادر تخصصی سازمان صنایع کوچک و شهرک‌های صنعتی ایران با «برق مدیا» را در ادامه می‌خوانید.
****
جناب لاهوتی اشکوری، قطعی‌های برق، به‌ویژه خاموشی‌های بدون اطلاع قبلی، چه میزان اختلال و هزینه‌ای به واحدهای صنعتی مستقر در شهرک‌ها و نواحی صنعتی تحمیل می‌کند؟
قطعی برق، به‌ویژه زمانی که بدون اطلاع قبلی باشد، برنامه تولید واحدهای صنعتی را با اختلال مواجه می‌کند. هر بار قطع و وصل شدن برق، هزینه‌های قابل توجهی برای راه‌اندازی مجدد خطوط تولید، تعمیر و نگهداری تجهیزات حساس و افزایش استهلاک آنها به همراه دارد.
این موضوع در صنایعی که خط تولید پیوسته دارند، مانند فولاد، سیمان، کاشی و صنایع غذایی، اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. هر بار قطع انرژی می‌تواند برنامه تولید را تغییر دهد، راه‌اندازی مجدد خطوط را به تاخیر بیندازد و در صنایع فرآیندی حتی موجب از بین رفتن مواد اولیه یا محصول در حال تولید شود.
قطعی برق و تداوم هزینه‌های ثابت واحدهای صنعتی، چگونه قدرت رقابت تولیدکنندگان ایرانی را در بازارهای داخلی و خارجی کاهش می‌دهد؟
در این خصوص باید به این نکته توجه داشت که در زمان قطعی برق، واحد صنعتی همچنان هزینه‌های ثابت خود مانند حقوق کارکنان، اقساط بانکی، بیمه و مالیات را پرداخت می‌کند. استفاده از ژنراتورهای دیزلی نیز هزینه سوخت و نگهداری را به شدت افزایش می‌دهد. مجموع این عوامل در نهایت باعث افزایش هزینه تمام‌شده کالا و کاهش قدرت رقابت تولیدکنندگان ایرانی در بازارهای داخلی و خارجی می‌شود.
با توجه به ناترازی و قطعی برق، کدام گروه از صنایع مستقر در شهرک‌ها و نواحی صنعتی بیشترین آسیب را متحمل می‌شوند و این خاموشی‌ها چه پیامدهایی از جمله توقف یا آسیب به خطوط تولید، افزایش هزینه‌های راه‌اندازی مجدد و از بین رفتن مواد اولیه و محصولات نیمه‌ساخته برای این واحدها به همراه دارد؟
در این شرایط صنایعی که بیشترین آسیب را می‌بینند، عمدتا در دو گروه قرار می‌گیرند. گروه نخست، صنایع انرژی‌بر با فرآیند تولید پیوسته هستند؛ از جمله صنایع فولاد و فلزات، سیمان، کاشی و سرامیک، شیشه و پتروشیمی.
این صنایع به دلیل ماهیت فرآیندهای حرارتی و شیمیایی خود، به برق پایدار وابستگی زیادی دارند. توقف خط تولید در این واحدها علاوه بر هزینه‌بر بودن، ممکن است به تجهیزات گران‌قیمت آسیب وارد کند و راه‌اندازی مجدد آنها نیز زمان‌بر و پرهزینه باشد.
با توجه به ناترازی برق، کدام صنایع بیش از سایر واحدها در شهرک‌های صنعتی در معرض آسیب قرار دارند و قطعی برق چه تبعاتی برای تولید، تجهیزات و مواد اولیه آنها ایجاد می‌کند؟
گروه دوم، صنایع حساس به زمان و کیفیت هستند؛ مانند صنایع غذایی و دارویی و واحدهایی که خطوط تولید پیوسته دارند. در این صنایع، قطع برق در میانه فرآیند تولید می‌تواند باعث فساد یا از بین رفتن مواد اولیه و محصولات نیمه‌ساخته شود و خسارت مالی قابل توجهی ایجاد کند.
واحدهای صنعتی برای جبران کمبود یا قطعی برق و کاهش آثار آن بر روند تولید چه راهکارهایی دارند؟
دو راهکار وجود دارد مسیر اول، که همان راهکارهای سنتی و کوتاه‌مدت محسوب می‌شه، استفاده از ژنراتورهای برق اضطراری، خرید برق از منابع دیگر، جابه‌جایی زمان تولید به ساعات کم‌مصرف و مدیریت مصرف انرژی همچنان مورد استفاده واحدهای صنعتی محسوب می‌شود. البته هر یک از این روش‌ها محدودیت‌هایی دارند و نمی‌توانند به تنهایی مشکل ناترازی را برطرف کنند.
شما به دو دسته راهکار برای مقابله با چالش تامین برق واحدهای صنعتی اشاره کردید. راهکار دوم چه مواردی را دربرمی‌گیرد و واحدهای صنعتی چگونه می‌توانند تامین و مدیریت مصرف برق خود را بهبود دهند؟
در کنار راهکار سنتی و کوتاه مدت، حرکت به سمت راهکارهای نوین و ساختاری اهمیت زیادی دارد. یکی از مهم‌ترین این راهکارها، خرید برق از بازار برق و به‌ویژه تابلوی سبز بورس انرژی است.
همچنین احداث نیروگاه خورشیدی اختصاصی، توسعه مولدهای مقیاس کوچک و مجهز کردن واحدهای صنعتی به تجهیزات کنترلی و کنتورهای هوشمند می‌تواند در مدیریت بهتر مصرف و تامین برق مورد نیاز صنایع موثر باشد.
علاوه بر راهکارهای کوتاه مدت و بلندمدت چه مسیر دیگری می‌تواند به مشکل تامین برق صنایع کوچک کمک کند؟
راهکاری دیگری که می‌تواند به صنایع کوچک کمک کند، به مصوبه شورای عالی کار باز می‌گردد، براساس این مصوبه جایگزینی جمعه‌کاری با روزهای خاموشی در نظر گرفته شده که می‌تواند به واحدهای صنعتی کمک کند تا بخشی از ظرفیت تولید خود را در زمان‌های دیگر جبران کنند و آثار خاموشی بر روند تولید کاهش یابد.