به گزارش برق مدیا به نقل از باشگاه خبرنگاران جوان، تعمیرات نیروگاهی تنها به رفع خرابی تجهیزات محدود نمی‌شود، بلکه مجموعه‌ای از بازرسی‌های فنی، تعویض قطعات فرسوده، تعمیرات اساسی و بهسازی تجهیزات را شامل می‌شود. این اقدامات باید با توجه به شرایط شبکه برق و در دوره‌هایی انجام شوند که امکان خروج واحدها از مدار بدون ایجاد اختلال جدی در تامین برق وجود داشته باشد.
بر همین اساس، برنامه تعمیرات نیروگاه‌های حرارتی کشور برای سال جاری با هدف افزایش آمادگی واحدهای تولیدی تدوین شده است؛ برنامه‌ای که اجرای دقیق آن، علاوه بر کاهش ریسک خروج اضطراری نیروگاه‌ها، می‌تواند زمینه تأمین برق پایدار در دوره‌های اوج مصرف را فراهم کند.
برنامه‌ریزی برای ۱۱۵ هزار مگاوات تعمیرات نیروگاهی
محمدجواد فروغی، مدیرکل دفتر برنامه‌ریزی و بهره‌برداری تولید شرکت مادر تخصصی تولید نیروی برق حرارتی وزارت نیرو، اشاره به زمان‌بندی تعمیرات نیروگاه‌های حرارتی گفت: هر سال برنامه تعمیرات نیروگاه‌ها به‌گونه‌ای تدوین می‌شود که عملیات فنی در دوره‌هایی انجام شود که شبکه برق امکان خروج واحدها از مدار را داشته باشد.
او افزود: از اواخر اردیبهشت تا اواخر شهریور، به دلیل افزایش مصرف برق و ضرورت حفظ آمادگی حداکثری نیروگاه‌ها، امکان انجام بخش عمده تعمیرات محدود است. به همین دلیل، عملیات تعمیراتی معمولاً از اواخر شهریور یا اوایل مهر آغاز می‌شود و متناسب با شرایط شبکه تا اواسط یا اواخر اردیبهشت سال بعد ادامه می‌یابد.
فروغی با اشاره به روند تدوین برنامه تعمیرات اظهار کرد: این برنامه از مدت‌ها قبل تهیه می‌شود و نسخه نهایی آن نیز تقریباً در اوایل شهریور به نیروگاه‌ها ابلاغ شده است تا مجموعه‌های تولید برق بتوانند برای اجرای تعمیرات و تأمین نیازهای فنی خود برنامه‌ریزی کنند.
به گفته او، برای سال جاری انجام ۱۱۵ هزار مگاوات تعمیرات نیروگاهی برنامه‌ریزی شده است. این رقم از ظرفیت کل نیروگاه‌های حرارتی کشور بیشتر است؛ زیرا هر واحد نیروگاهی ممکن است در طول سال چند نوبت تعمیر شود و مجموع ظرفیت واحدهای مشمول تعمیرات در دوره‌های مختلف محاسبه می‌شود.
۲۱ هزار مگاوات تعمیرات اساسی در دستور کار
مدیرکل دفتر برنامه‌ریزی و بهره‌برداری تولید شرکت برق حرارتی با تشریح جزئیات برنامه تعمیرات گفت: از مجموع ۱۱۵ هزار مگاوات تعمیرات برنامه‌ریزی‌شده، حدود ۲۱ هزار مگاوات به تعمیرات اساسی و پروژه‌های بلندمدت اختصاص دارد و باقی آن شامل تعمیرات دوره‌ای، بازدیدها و اقدامات فنی کوتاه‌مدت‌تر است.
وی توضیح داد: تعمیرات دوره‌ای معمولاً طی چند روز تا چند هفته انجام می‌شود، اما تعمیرات اساسی ممکن است بیش از یک ماه و حتی چند ماه به طول بینجامد. این نوع تعمیرات به قطعات تخصصی، نیروی انسانی ماهر، تعویض برخی تجهیزات و هزینه‌های بیشتری نیاز دارد.
به گفته فروغی، در تنظیم برنامه تعمیرات باید عواملی مانند وضعیت بار شبکه برق، شرایط تأمین سوخت، دسترسی به قطعات یدکی، وضعیت فنی نیروگاه‌ها و ظرفیت شرکت‌های تعمیراتی به‌طور هم‌زمان مورد توجه قرار گیرد.
محدودیت سوخت؛ یکی از ملاحظات اصلی تعمیرات زمستانی
هم‌زمانی تعمیرات نیروگاهی با شرایط تامین سوخت، یکی از موضوعات مهم در برنامه‌ریزی امسال است. با آغاز فصل سرد و افزایش مصرف گاز در بخش خانگی و تجاری، تأمین سوخت نیروگاه‌ها اهمیت بیشتری پیدا می‌کند و هماهنگی میان زمان توقف واحدها و میزان سوخت در دسترس ضروری است.
فروغی با اشاره به شرایط تأمین سوخت گفت: با توجه به آسیب‌های واردشده به بخشی از تأسیسات مرتبط با حوزه وزارت نفت در بخش‌های گاز، پالایش و پخش، محدودیت‌های تأمین سوخت نسبت به سال‌های گذشته تشدید شده است. از این رو، برنامه تعمیرات نیروگاه‌ها باید با هماهنگی وزارت نفت و با در نظر گرفتن شرایط سوخت‌رسانی تنظیم شود.
وی افزود: تلاش می‌شود حجم تعمیرات در دوره محدودیت سوخت، به‌ویژه در ماه‌های سرد سال، به حداقل برسد تا نیروگاه‌ها بتوانند ضمن تأمین برق مورد نیاز در زمستان، آمادگی لازم برای مواجهه با اوج مصرف تابستان سال آینده را نیز حفظ کنند.
این موضوع نشان می‌دهد که برنامه تعمیرات نیروگاهی صرفاً یک فرآیند فنی نیست، بلکه ارتباط مستقیمی با وضعیت تولید و انتقال سوخت، الگوی مصرف انرژی و شرایط بهره‌برداری از شبکه برق دارد. از این رو، هماهنگی میان بخش‌های برق و سوخت در اجرای به‌موقع تعمیرات اهمیت ویژه‌ای دارد.
آغاز تعمیرات ۹ هزار مگاوات از ظرفیت برنامه‌ریزی‌شده
مدیرکل دفتر برنامه‌ریزی و بهره‌برداری تولید شرکت برق حرارتی درباره آخرین وضعیت اجرای برنامه تعمیرات اظهار کرد: از مجموع ۱۱۵ هزار مگاوات تعمیرات برنامه‌ریزی‌شده، عملیات تعمیراتی حدود ۹ هزار مگاوات آغاز شده و تعمیرات مربوط به حدود ۳ هزار و ۵۰۰ مگاوات نیز به پایان رسیده است.
ادامه این روند به هماهنگی مستمر میان شرکت‌های تولید برق، مجموعه‌های تعمیراتی و بخش‌های مسئول تأمین سوخت نیاز دارد. اهمیت این موضوع به‌ویژه در مورد تعمیرات اساسی بیشتر است؛ زیرا طولانی بودن زمان اجرای این عملیات می‌تواند در صورت بروز تأخیر، بر زمان بازگشت واحدها به مدار و آمادگی آنها برای دوره اوج مصرف تأثیر بگذارد.
از این منظر، مدیریت زمان‌بندی تعمیرات و تأمین به‌موقع قطعات و تجهیزات مورد نیاز، از عوامل مؤثر در اجرای موفق برنامه و جلوگیری از تداخل عملیات تعمیراتی با دوره‌های حساس مصرف برق به شمار می‌رود.
تعمیرات امروز، پشتوانه تامین برق تابستان آینده
برنامه‌ریزی برای انجام ۱۱۵ هزار مگاوات تعمیرات نیروگاهی، شامل حدود ۲۱ هزار مگاوات تعمیرات اساسی، بیانگر گستردگی عملیات نگهداری و آماده‌سازی نیروگاه‌های حرارتی کشور است. این عملیات باید در بازه زمانی مشخص و با در نظر گرفتن نیاز شبکه برق و محدودیت‌های احتمالی تأمین سوخت اجرا شود.
بر اساس آمار اعلام‌شده از سوی شرکت برق حرارتی، تعمیرات حدود ۹ هزار مگاوات از ظرفیت برنامه‌ریزی‌شده آغاز شده و عملیات مربوط به ۳ هزار و ۵۰۰ مگاوات نیز به پایان رسیده است. تداوم اجرای برنامه، مدیریت زمان توقف واحدها و اطمینان از کیفیت تعمیرات در ماه‌های آینده، نقش مهمی در آماده‌سازی نیروگاه‌ها برای زمستان و تابستان پیش‌رو خواهد داشت.
در نهایت، پایداری شبکه برق تنها به ظرفیت نصب‌شده نیروگاه‌ها وابسته نیست؛ بلکه آمادگی واقعی واحدهای تولیدی، دسترسی به سوخت، کیفیت تعمیرات، عملکرد تجهیزات و مدیریت هم‌زمان عرضه و تقاضا نیز در آن نقش دارند. از این رو، تعمیرات نیروگاه‌های حرارتی را باید یکی از اقدامات اساسی برای افزایش قابلیت اطمینان شبکه، کاهش احتمال خاموشی و تأمین برق پایدار در دوره‌های اوج مصرف دانست.